Ж(Ш)1

скажа зьвяжа

наша сыракваша   

 

а(я)ж(ш)...

*клажа(штабэль)(-ы, -у, -ам), паклажа(рас.: кладь), пакажа, кажа, дакажа, адкажа, скажа, раскажа, зьвяжа, вяжа, ляжа

Жардзяжжа(-ы, -у, -ам)

{каша(-ы, -у, -ам), паша, сыракваша}, наша, ваша, падпаяша, апаяша

{паддашша(-ы, -у, -ам), бястрашша, Падляшша}

*{антуражы(-у, -ам), пасажы, эпатажы, вэрнісажы, экіпажы, такеляжы, камуфляжы, анталяжы(карункі)}, нехлямяжы, сарамяжы(сарамяжлівы)

{закарвашы(-у, -ам), ягдташы, патранташы, гуашы, звадыяшы}, падчашы, чарапашы, нашы, вашы

цяжшы(цяжэйшы)

*абражу, абеззаражу, уражу, лажу, злажу, залажу, вылажу, аблажу

расквашу, квашу, дубашу, запашу, назапашу

*[К1 а(я)(-)к: бражак(р.), спражак]

паддашак, учарашак(рас.: вчерашний день),  [К1 а(я)(-)к: манашак(р.), мянташак]

*кажам, абардажам(т.), плюмажам(т.), стажам(т.), пляжам(т.)

*нашапт 

*шашаль, кашаль

*сажань, смажань

*{наважыць(-у, -ым), пражыць(смажыць бабы, семкі), важыць, пераважыць, разважыць, зьняважыць, заўважыць, упаважыць, упаўнаважыць, смажыць, зьлегкаважыць, пляжыць(рас.: пластать), спляжыць, княжыць, цяжыць(абцяжарваць), дзяжыць(дзягаю), пісяжыць(біць да пісягоў)}

{настрашыць(-у, ым), зьмянташыць, звадыяшыць, юдашыць(здраджваць)}

вашасьць

            ......................................................................................................................................................

 

а(я)(-)ж(ш)...

*(адпаўшы, прадаўшы..!), цікаўшы(цікавейшы)

*каб-жа

*аджа(рас.: ведь)

багатшы

*аднак-жа, усяк-жа(рас.: по-любому), а як-жа

Кандалакша

інакшы, насякшы, умякшы, абмякшы

*дальшы, хвальшы(р.)

*памжа(рас.: наваждение), вам-жа

цямшы(разумнейшы)

*рэваншы, убраншы( лепш убраны)

аранжык(рас.: апельсин)

*баржа, спаржа, саржа

маршы, фаршы, манаршы, патрыяршы

 

е(э)ж(ш)...

*{вежа(-ы, -у, -ам), ежа, адзежа, пацьмежа, кармежа(кармленьне), ядзежа(ядзеньне), лупежа(рабунак), відзежа(рас.: мираж), драпежа(драпежнік), зацьмежа, буцьвежа(згнілае), падзежа(падзёж), сьпежа(усё сьпелае), ганежа(ганьбаваньне), біцежа, будзежа, Белавежа, гбежа(выгба), мярэжа}, рэжа

{бязьмежжа(-ы, -у, -ам), замежжа, сумежжа, узьмежжа, памежжа, узьбярэжжа, правабярэжжа, левабярэжжа}

{бекеша(-ы, -у, -ам), дэпэша}, пеша, напеша, чэша, брэша

{застрэшша(-ы, -у, -ам), алешша(алешнік)}

*{манежы(-ам), межы, дзежы, вызглыбежы(ў мінуўшчыну), картэжы}, сьвежы

{плешы(-ам), флешы}, пешы

*узьмежак, прамежак(рас.: промежуток), [К1 е(э)(-)к: дзежак(р.), сьцежак]

арэшак, застрэшак, дамешак(рас.: примесь), [К1 е(э)(-)к: стрэшак(р.), цэшак]

*пешшу

*сьнежань, лежань, межань(рас.: уровень)

мешань(рас.: мешанина) 

*канькабежац

*{сьнежыць(-у, -ым), належыць, залежыць, кунежыць(песьціць), сьцялежыць, манежыць, лупежыць(рабаваць), абмежыць(абмежаваць), пялежыць(нечым доўгім), бянтэжыць, карэжыць, скарэжыць, прамантэжыць, мярэжыць}, нежыць(нежывое)

{цешыць(-у, -ым), прысьпешыць, сьпешыць, плешыць(рас. плющить), грэшыць}

вешаць  

            ......................................................................................................................

 

е(э)(-)ж(ш)...

*гейша

(спрытнейшы, мацнейшы..!), тамтэйшы, тутэйшы, нетутэйшы, найсьвяцейшы, найдрабнейшы

*(зьеўшы, самлеўшы..!)

*жэўжык

*кепша(непаваротлівы), лепша(седзень)

лепшы, першы-лепшы

шэпшаль(дзед)

палепшаць

*прынесшы

*векша(уст.: вавёрка)

*сьпельшы(сьпялейшы)

*цемжар(куды не заглядае сонца)

*мітрэнжыць

зьменшыць, меншыць

ксенжа(князь)

меншы, найменшы    

*абэржа(рас.: махина)

цьвержы(цьвярдыні)

вершы, першы, кершы(пярэсты), найпершы, адумершы(рас.: вымороченный), памершы, сьцершы

наверша

першасьць(рас.: первенство)

вершадзь(вяршыня)

шэршань

 

ё(о)ж( ш)...

            *{рагожа(-ы, -у, -ам), вяльможа, нябожа(пляменьнік), Каложа, ложа, кветаложа, згложа, спарожа(рас.: аборт), рожа(ружа), варожа, аброжа(нашыйнік для сабакі), старожа, адзёжа, лёжа}, Божа, можа, зможа, дапаможа, пераможа, зьняможа, сыць Божа!

{збожжа(-ы, -у, -ам), падарожжа, раздарожжа, падножжа, мнагабожжа, бязбожжа, прыдарожжа, бездарожжа, Запарожжа}

{ноша(-ы, -у, -ам), пакоша(рас.: покос), тарбаноша, лістаноша(паштальён), дрэваноша, раскоша, калоша(калашына), лоша(ласіха), Лоша, пустоша(пустка), паўгроша}

Замошша(-ы, -у, -ам)   

*{гожы(-ым, -асьць), прыгожы, нягожы, варожы, божы, бульдожы}, лагожы(розвальні)

на раздарожжы

{грошы(-ам), вошы, макентошы, абдзірошы(ашмоцьце), харошы(прыгожы), галёшы, клёшы}, з гары грошы(грошы наперад)

дарожшы(даражэйшы)

*завожу, правожу, падвожу, звожу

гундошу, абайдошу, макарошу

*напярожаб(напярэймы)

*вожаг(асмалены кол), пожаг

пошуг

*можаст(рас.: креп)

вошуст(ашуканец)

*божыч, Сварожыч

*вожык, ножык

ложак, аброжак(ашыйнік), [К1 о(ё)(-)к: ножак(р.), рагожак]

пошук

гарошак, [К1 о(ё)(-)к: дошак(р.), валошак]

*пошапт

*пошум

*пошар(рас.: фураж)

*запарожац

*пошасьць  

прожаўць

пожадзь(пажада)

{множыць(-у, ым), трывожыць, устрывожыць, заварожыць, памножыць, размножыць, упрыгожыць, скукожыць(зьменшыць), стрыножыць, субожыць(давесьці да галечы), скарожыць(паралізаваць), спадарожыць(рас.: сопровождать)}, варожыць, наложыць, спожыць

{спустошыць(-у, ым), кулдошыць, скулдошыць, абязгрошыць, расклёшыць}

            ..................................................................................................................................................

 

ё(о)(-)ж( ш)...

         *той-жа

*доўжыць

смоўжык

галямоўжа, зноў-жа

поўшыць(па вушах)

(прывёўшы, знайшоўшы..!), ноўшы(рас.: новейший), найноўшы

*вобжыр(пражэрлівы)

вобшар(абшар)

згробшы

засопшы

гобжа(аглабля)

Копша

*лёгшы, распрогшы, нязмогшы, зьнямогшы

*салодшы, малодшы

каротшы, найкаротшы

*Мокша

зацёкшы, сьпёкшы

*позшы(пазьнейшы)

росшук

заросшы

*большы

*сомжа(дрымота), Ломжа

*жаломша(літаньні)

сушомшы(сушачы)

*лонжа

тоншы 

*коржа(карга)

Ворша, цёрша(марудлівая)

горшы, селядоршы(сярэдні векам), памёршы, задзёршы

коршак(рас.: ястреб)

ёршык

насморжыць(намуліць)

пагоршыць

 

і(ы)ж(ш)...

*{жыжа(-ы, -у, -ам), грыжа, згрыжа(згрызота), сьпіжа(рас.: провиант)}, ліжа

{камлыжжа(-ы, -у, -ам), карчыжжа, качарыжжа, Пяцікніжжа}

{ціша(-ы, -у, -ам), ніша, афіша}, піша, чмыша

{узвышша(-ы, -у, -ам), Заіртышша, зацішша}  

*{прэстыжы(-ам), лыжы}, рыжы, бяскрыжы, трохкрыжы, хіжы

мышы, гашышы, вішы(няскошаная трава)

лішшы(лішні), найвышшы

ніжшы, найбліжшы

*крыжык, рыжык, дрыжык, цыжык(рас.: волчёк)

[К1 о(ё)(-)к: жыжак(р.), лыжак]

вышук, крымвышук

лішак, кілішак, нялішак, зацішак, Трыгалоў-Базылішак, [К1 о(ё)(-)к: фішак(р.), кішак]

*капрыжу, збліжу, набліжу, прыбліжу, зьніжу, уніжу, прыніжу, прэстыжу(д.)

*крыжам(т.), Парыжам(т.), прэстыжам(т.)

*выжал(ганчак)

*дышаль

*стрыжань, крыжань

крышань (нешта крышанае), вішань(р.)

*{смурыжыць(-у, -ым), смыжыць, чыкрыжыць(рас.: кромсать), адчыкрыжыць, прамантыжыць, сплыжыць(зганіць), камлыжыць, абліжыць, наніжыць, адліжыць(рабіцца адліжным)}, выжыць

суцішыць(-ым), сьцішыць, цішыць, скрышыць 

            ....................................................................................................................................................

 

і(ы)(-)ж(ш)...

*выйшаў

*(забыўшы, скрышыўшы..!)

*клыпша(клышаногі), Клыпша

*найбрыдшы

найзнакамітшы, плытшы(мяльчэйшы)

*рыкша, пікша

найвялікшы, панікшы

*вільжыць(рас.: увлажнять), зьвільжыць

Тыльжа

*іншы, чыншы

*біржа

іршыць

шыршы(шырэйшы)

 

у(ю)ж(ш)...

*{ружа(-ы, -у, -ам), спужа(спуд), сьцюжа}, дужа, дружа, задужа

{залужжа(-ы, -у, -ам), прылужжа, узлужжа, падлужжа, замужжа, Пабужжа, няўздужжа}

{груша(-ы, -у, -ам), суша, Суша, калатуша(рас.: месиво), велікуша, валакуша, гарбуша, макуша, калакалуша(чаромха), гаркуша, папуша(зьвязка ліставога тытуню)}, у паляруша(рас.: за компанию)

{крывадушша(-ы, -у, -ам), завушша}   

*дужы

душы, вушы, саракушы, паптушшы, падканюшы

*мушу, змушу, хлушу, саракушу(д.)

паптушшу

*гужам(т.), мужам(т.)

служым, тужым

варушым, аглушым, засушым, растрыбушым

*чужык(чума), тужык(рас.: нытик)

[К1 у(ю)(-)к: служак(р.), пужак]

гарнушак(гаршчок), асушак(рас.: сухарь), [К1 у(ю)(-)к: птушак(р.), шчабятушак]

*жужаль(драпежны начны жук), кужаль, насужаль(на жаль) 

*чужасьць, дужасьць 

*{нядужыць(-ым), занядужыць, напружыць, натужыць, здужыць, асмужыць, успружыць(курок), напружыць, распружыць(рас.: разрядить), надалужыць(рас.: наверстать), прымружыць, мружыць, змружыць, калакружыць(у дарозе), скалакружыць(рас.: исколесить), плужыць, плюжыць(як зь вядра)}, адужыць, падужыць

{рушыць(-у, -ым), парушыць, адкалатушыць, трывушыць(па вушах), апушыць, напушыць(рас.: напучить), успушыць, здушыць(рас.: подавить), зьмятушыць(рас.: смять), разьюшыць, люшыць(як зь вядра)}, варушыць, аглушыць, засушыць,  растрыбушыць   

            ......................................................................................................................................................

 

у(ю)(-)ж(ш)...

*(перагарнуўшы, адчуўшы...!)

*любжа(прываротнае зельле)

*апухшы, сухшы(сушэйшы)

*тут-жа

*адкуль-жа

кульша

*кумжа

*падхарунжы

пуншы 

*гуршы(скупы)

муршам(парахнёй)

 

 

Ж(Ш)2

мяжа імжа

душа шаша

 

 

ж(ш)а

*{джяжа(-ы, -у), імжа, мяжа, іржа, ілжа, памжа(рас.: видение)}, ружжа(р.), жа

{душа(-ы, -у), імша, шаша, чарамша, парша}, сьпярша, антраша

*(жах, кажан, цяжар, жарт, скрыжаль, паніжаць..!)

(абшар, цемрашал, шарм, узвышаць..!)

 

ж(ш)э

            *нэгліжэ, бланманжэ, пратэжэ, дражэ, Лежэ, сьцеражэ, беражэ, зьберажэ, запражэ, іржэ, ілжэ

клішэ, аташэ, тушэ, сашэ, папе-машэ

            *(жэст, сьвяжэй, даражэць, цяжэць..!)

(каршэнь, глушэц, шэпт, пацішэць..!)

 

ж(ш)о

*няўжо, ужо, ружжо

вішшо

*(беражок, прыгажосьць, пажоўк, жор, дзяжой..!)

(шок, душой, машок, прайшоў..!)

 

 ж(ш)ы

*{смаўжы(-а, -у), нажы, віражы, брыжы, капяжы, глыжы, віжы, гаражы, гусьцяжы, вітражы, міражы, маржы, крадзяжы, лаўжы, мэтражы, стрыжы, бамжы, каржы, гужы, вужы, мужы, пажы, багажы, бліндажы, стэляжы, плацяжы, лупяжы, ваяжы, цяжы, муляжы, танажы}, крыжы, чужы

{дакажы(-у), пакажы, скажы, кажы, ляжы, ліжы, вяжы, зьвяжы, разьвяжы, даражы, варажы, заваражы, закружы, кружы, далажы, асьвяжы, заслужы, дрыжы, паляжы, абкружы, тужы, адкажы}, зьнемажы, перамажы, запражы, зьберажы, ілжы, бяжы, дапамажы

{капелюшы(-а, -у), гладышы, куляшы, кашы, палашы, спарышы, скавышы, мурашы, лавашы, гуляшы, лемяшы, кірмашы, грашы, беляшы, кунтушы, галышы, лядзяшы, гуляшы, кантышы, Лукашы, Тамашы, карантышы, катышы, латышы, фэтышы, паралюшы, ледзяшы, чувашы}, дадушы(далібог), пры душы(рас.: за душой)  

{саграшы(-у), грашы, рассьмяшы, насьмяшы, адпішы, сьпішы, шуршы, рашы, пішы, успалашы, скрышы, патушы, асушы, расьцерушы, аглушы, растрыбушы, златашы, застрашы, разварушы, варушы, крушы, запарушы, сушы, завяршы, вяршы, крышы, брашы, збрашы, пяршы, чашы, заглушы, засушы, падсушы, тушы, накрышы}

*(інжыр, жыд, ранжыр, бяжыць..!)

(шык, аршын, пяршыць, рашыць..!) 

 

ж(ш)у

*разгружу, нагружу, гружу, заражу

увушшу, укушу, раскушу, пагашу, арашу, уваскрашу, запрашу, спакушу, адкушу, кашу, вішу, прашу, гашу, галашу, нашу

*(жук, жур, кажух, пажух..!)

(капшук, парашут, шунт, шум..!)

 

Ж(Ш)3

багаж узваж

мураш кірмаш

 

...а(я)ж(ш)

*абардаж, антураж, адваж, арбітраж, аж, азаж(рас.: да разьве), багаж, бліндаж, бандаж, бутараж(рас.: скандал), віраж, вэрнісаж, вітраж, ваяж, гараж, гусьцяж, зваж, заўваж, куртаж, кураж, камуфляж, лаж, ляж, міраж, мэтраж, маж, мантаж, масаж, муляж, намаж, пэрсанаж, пасаж, паж, прымаж, патранаж, пляж, разгардіяш(беспарадак), стаж, сабатаж, смаж, спляж, стэляж, сьцяж(рас.: взвод, отряд), танаж, тубаж, трыкатаж, тыпаж, трэльяж, такелаж, уваж, узваж, усьцяж, фэзэляж, цяж, экіпаж, эпатаж, Эрмітаж

палаш, мураш, кірмаш, наш, нямаш, лаваш, ягдташ, патранташ, гуаш, таш(шацёр), багдадаш(дай Бог), варыкаш(варывода), канаш(рас.: брат по несчастью), Канаш, Лукаш, Тамаш, Юдаш, Бальхаш, апаш, кудраш(лён), чардаш(танец), чуваш, бяляш, звадыяш(рас.: подстрекатель, сводник), лядзяш, гуляш, кулдыяш(камэдыянт), Гальляш

*інакш

*хвальш

*флёрдэранж, ранж

рэванш, Ляманш

*шарж

фарш, марш

 

...е(е)ж(ш)

*капеж, крадзеж, гусьцеж, манеж, плацеж, лупеж(рабаўніцтва), табе-ж, глыбеж(глыбіня), углыбеж, Льеж, церабеж(расьцяроб), еж, картэж, рэж, зарэж

(вядзеш, нясеш..!), кулеш, флеш, лямеш, лупеш(рас.: перхоть)

*дэўш(вялікая адлегласьць)

*лепш, найлепш

*масенж(латунь)

менш, найменш

*цьверж(рас.: твердь)

верш, перш, найперш, насамперш

 

...ё(о)ж(ш)

*нож, няўжо-ж, Сож, што-ж, хто-ж, басанож, стрынож, няго-ж, бездарож, дож, нябож(рас.: племянник), падарож(падарожжа), чартакож(рас.: корт), бо-ж, або-ж, ато-ж, падзёж, крадзёж

кош, грош, вош, макентош, шарош(дробны лёд), гарнош(рас.: панцирь), ні за грош, ні на грош, абдзірош(ашмоцьце), паўгрош, апівош(пяніца), Ош, клёш

*уздоўж, смоўж, лоўж

*больш, найбольш, насамбольш

*бомж

*морж, корж

горш, ёрш

     

...і(ы)ж(ш)

            *крыж, брыж, глыж, рыж(рас.: рис), Парыж, прэстыж, скрыж(рас.: риф), аныж(рас.: анис), паміж, заміж, віж(шпег), вазьмі-ж, ці-ж, калі-ж, ані-ж(рас.: нежели), адылі-ж(рас.: а ведь), ніж, сьпіж(бронза), сьліж(сьлімак), Нясьвіж, гіж(рас.: паника)

(бяжыш, ляжыш..!), галыш, скавыш, спарыш(рас.: двойчатка), гладыш, гнявыш(гняўко), мыш, кантыш, карантыш, катыш, густыш, пустыш, спрыш, кыш-кыш, акыш-акыш, выш, увыш, надзвыш, клыш(рас.: хромоножка), узвыш, звыш, фэтыш, латыш, гашыш, прыш(рас.: душ), крыш(рас.: кризис), перакрыш(рас.: ломота в пояснице), ціш, як стаіш, Кіш, кішміш, Луіш

*чынш(рас.: оброк) 

                       

...у(ю)ж(ш)

            *гуж, вуж, змруж, як дуж, муж, чаму-ж, успруж(рас.: взведи)

            саракуш, кунтуш, ня руш, узруш, руш!(рас.: марш!), крокам руш!(рас.: шагом марш!), Буш, Карлуш, фундуш(фонд), пуш(мякіна), капялюш

*пунш 

*мурш(парахня), гурш(скупяндзяй)